หน่วยที่ 5 การวางแผนสืบค้นข้อมูล
   

     การสืบค้นข้อมูล WWW หากมีการวางแผน หรือวางกวลยุทธ์ในการสืบค้นเสียก่อนจะช่วยให้ผลการสืบค้นถูกต้องตามที่ต้องการและใช้เวลาอันสั้น การสืบค้นแบบ Key Word searching ควรมีกลยุทธ์ซึ่งอาจแบ่งขั้นตอนในการเตรียมตัวได้ 6 ขั้นตอน คือ

   1. การตั้งหรือกำหนดคำถามและขอบเขตของคำถามนั้น (Formulate the Question)

     ผู้ที่จะค้นต้องมีหัวข้อ ลักษณะ ประเภท วัตถุประสงค์ และระยะเวลาของสารสนเทศที่ต้องการชัดเจน เช่น คำถามเกี่ยวกับ ผลกระทบของการ cloning  ข้อมูลที่ต้องการได้คือต้องการบทความหรือเนื้อหาที่พูดถึงผลกระทบของการทำ cloning เพื่อใช้ประกอบการเรียนในวิชาวิทยาศาสตร์ เป็นต้น

  2. การจำแนกแนวคิดในคำถามนั้น ๆ (Identify the Important Concepts)

     การจำแนกแนวคิดในคำถามนั้น ๆ (Identify the Important Concepts) ให้ออกมาเป็นส่วน ๆ โดยอาจใช้ตารางในการกำหนดเพื่อความเข้าใจง่าย เช่น ตัวอย่างคำถามต้องการหาข้อมูลเกี่ยวกับการส่งออกสินค้าประเภทอิเล็กทรอนิกส์ของประเทศญี่ปุ่น เราสามารถแยกประเด็นหลักของคำถามที่ได้ 3 หัวข้อ คือ Japan, export และ electronics อาจนำใส่ตารางเพื่อความเข้าใจง่ายขึ้น (ดังในตัวอย่าง)

Concept 1 Concept 2 Concept 3

AND

AND

Japan
export electronics

 

   3. การกำหนดคำค้น หรือการแปลคำถามที่ต้องการสืบค้นออกมาเป็นคำค้นให้ถูกต้อง (Identify Search Terms)

     เป็นจุดสำคัญมากที่จะช่วยให้การสืบค้นได้ผลถูกต้องในขั้นแรก นอกจากคำหลักแล้วควรกำหนดคำค้นที่มีรูปแบบผันแปรตามหลักภาษาด้วย เช่น
 

Synonyms คือ คำพ้องความหมายเดียวกัน
  คำว่า buy มีคำพ้อง order, purchase
  คำว่า women มีคำพ้อง femaies
  คำว่า alien มีคำพ้อง ufo
   
English dialects คือ ภาษาพูดในแต่ละท้องถิ่น เช่น
  color หรือ colour
  catalog หรือ catalogue
   
Truncation คือ คำรากศัพท์ชุดเดียวกัน แตกต่างกันที่อักษรที่เชื่อมต่อด้านหลัง เช่น
 
-
Prevent - prevention

- prevents
- prevented
- preventing ect
- child - children
- chilhood ect

  4.  การเชื่อมคำ (Combining Search Terms)

     หมายถึง เป็นการระบุให้กลุ่มคำที่เราต้องการสืบค้นให้มีความสัมพันธ์กันโดยมีตัวเชื่อมต่าง ๆ เช่น

- Phrase Searching คือกลุ่มคำ หรือวลี ที่ปกติมักไปด้วยกันเป็นกลุ่มตามลำดับที่ ระบุตัวอย่างเช่น

- World Health Organization

- Red Estate

- Fiber Optics

Boolean Searching คือตัวเชื่อม AND, OR, NOT เพื่อแสดงความสัมพันธ์ของกลุ่มคำที่เราต้องการสืบค้น

- AND เป็นการเชื่อมกลุ่มคำที่ทุก ๆ คำต้องปรากฏขึ้นมาในเอกสารฉบับเดียวกันเป็นการระบุการสืบค้นให้แคบลง

- OR เป็นการเชื่อมคำที่คำใดคำหนึ่งหรือทั้งหมดให้ปรากฏขึ้นมา เป็นการขยายการสืบค้นให้กว้างขึ้น

- NOT เป็นการเชื่อมคำโดยให้ลบคำที่ระบุหลัง not ออกจากเอกสารชุดนั้น

ตัวอย่างเช่น : -

Children AND television AND violence

หมายความว่า "ต้องการเอกสารที่เกี่ยวกับความรุนแรงในโทรทัศน์ที่มีผลต่อเด็ก"

journalism AND ethics AND censorship

หมายความว่า "ต้องการเอกสารเกี่ยวกับการตรวจสอบจริยธรรมของหนังสือพิมพ์"

  5. การเลือกใช้ Search Engines หรือ Web Page Databases

     การเลือกใช้ Search Engines หรือ Web Page Databases Search Engines แต่ละประเภทจะมีข้อดีข้อเสียแตกต่างกันออกไป ควรตัดสินใจว่าจะเลือกใช้ Search Engines ชื่อใด

 6. ทำการสืบค้น และประเมินผลข้อมูลที่ได้รับ

     ปกติผลของการค้นหาข้อมูลจะแตกต่างกันไป แต่ควรตรวจสอบไม่เกิน 50 อันดับแรกที่ส่งมาให้ อาจทำการแก้ไขโดยการสืบค้นใหม่หากผลที่ได้ไม่ถูกต้อง

สรุป

  1. ระบุคำถามให้ชัดเจน กำหนดคำให้มีความเฉพาะเจาะจง
  2. แยก concept ในคำถามนั้นออกมาให้เป็นส่วน ๆ
  3. คิดคำพ้องความหมาย (synonyms) ในแต่ละ concept
  4. ถ้าจำเป็นต้องใช้กลุ่มคำ (phrases) ให้ระบุออกมา
  5. เชื่อมคำที่อยู่ใน concept เดียวกันด้วยตัวเชื่อม OR และเชื่อม concept ที่ต่างกันด้วย AND
  6. ประเมินผลลัพธ์อย่างน้อย 50 คำตอบ

 


             ข้อมูลภาพจาก www.cnn.com